fot. Obraz licencjonowany przez Depositphotos.com/Drukarnia Chroma
trendy
Kim jest trycholog?

Z punktu widzenia ustawodawstwa polskiego zawód trychologa nie jest dotychczas uwzględniony w Klasyfikacji zawodów i specjalności – obowiązującym w naszym kraju spisie opracowanym na potrzeby rynku pracy.

 

 

Czynniki kształtujące strukturę zawodu
Szybki postęp nauki i techniki, wprowadzanie nowych technologii, zmiany demograficzne, szeroki dostęp do informacji, zmiany społeczno-kulturowe, zmiany w organizacji pracy oraz zmiany stylu życia powodują powstawanie i zanikanie zawodów lub specjalności wewnątrz zawodów. Nowe zawody pojawiają się, gdy rośnie zapotrzebowanie społeczne na pewnego rodzaju usługi oraz zapotrzebowanie pracodawców na pracowników, którzy są w stanie wykonywać obowiązki, których nigdy wcześniej od nikogo nie wymagano. Zwykle początkowo pracownikom dokładane są nowe zadania, czasami powstają tą drogą pewne specjalności. Jeśli jednak te nowe obowiązki odróżniają się w znaczącym stopniu od wykonywanych wcześniej i zajmują dużej grupie pracowników większość ich czasu pracy, mamy do czynienia z sytuacją rodzenia się nowego zawodu.

Opinie specjalistów związanych zawodowo z zagadnieniami trychoterapii prowadzą do wniosku, że aktualnie można obserwować powstawanie samodzielnego zawodu trychologa, rozumianego jako wykonywanie czynności społecznie użytecznych, wyodrębnionych na skutek podziału pracy, wymagających od niego odpowiedniej wiedzy i umiejętności, a także cech psychofizycznych warunkujących wykonanie trychologicznych zadań zawodowych, powtarzanych systematycznie i będących źródłem utrzymania dla pracownika i jego rodziny.

Definicja i zakres zawodu trychologa
Podobnie jak w przypadku pojęcia trychologia, aktualnie brak jest także wyczerpującej definicji pojęcia trycholog. Również z punktu widzenia ustawodawstwa polskiego zawód trychologa nie jest dotychczas uwzględniony w Klasyfikacji zawodów i specjalności – obowiązującym w naszym kraju spisie opracowanym na potrzeby rynku pracy. Jednakże wychodząc z definicji trychologii, można przyjąć następująca definicję zawodu trychologa:

Trycholog – specjalista, który na podstawie syntezy interdyscyplinarnej wiedzy o skórze i włosach oraz znajomości metodologii nauk medycznych, nauk o zdrowiu, nauk o kulturze fizycznej oraz nauk społecznych analizuje określone sytuacje patologiczne, bada je, rozwiązuje, interpretuje, wyciąga wnioski terapeutyczne, opracowuje plany trychoterapii, wykonuje procedury trychoterapeutyczne oraz rekomenduje dalsze postępowanie trychologiczne.

W zawodzie trychologa można wyodrębnić następujące zasadnicze czynności zawodowe:
• rozpoznawanie zmian patologicznych w obrębie włosów i skóry głowy,
• wykonywanie zabiegów trychoterapeutycznych w obrębie włosów i skóry głowy,
• wykorzystywanie do realizacji zadań zawodowych sprzętu specjalistycznego oraz odpowiednich produktów,
• dbanie o standard wykonywanych zabiegów,
• współpraca ze specjalistami oraz ośrodkami odbiorców usług trychologicznych,
• prowadzenie działań profilaktycznych z zakresu dysfunkcji włosów i skóry głowy.

Specjalności zawodowe w trychologii
W ramach poszczególnych zawodów wyróżnia się kategorie zawodowe – specjalności, czyli węższe zakresy czynności, wymagające swoistych, dodatkowych kwalifikacji. Podstawą rozróżniania zawodu i specjalności może być zakres wykonywanych czynności lub efekt tych czynności. W praktyce często bardzo trudno jest oddzielić zawód od funkcjonujących w jego ramach specjalności zawodowych. W rezultacie zawód bywa mieszany ze specjalnością. Te same zakresy czynności jedni nazywają specjalnością w danym zawodzie, natomiast drudzy określają jako autonomiczny zawód. Jednak generalnie zawód jest pojęciem szerszym od specjalności. Podobnie jak w przypadku większości zawodów, tak i w zawodzie trychologa, można wyróżnić specjalności zawodowe.

Jak wspomniano w poprzednim rozdziale, pomimo trudności definicyjnych samej trychologii – dyscypliny naukowej, zauważalny i coraz bardziej powszechny staje się podział na trychologię medyczną oraz na trychologię kosmetologiczną. Podobnie wyłaniają się dwie specjalności dotyczące różnych aspektów pracy trychologicznej. Bardzo wyraźnie zauważalne staje się wyodrębnianie w ramach zawodu trychologa specjalności: trychologa medycznego i trychologa kosmetologicznego.

Zgodnie ze sformułowaną wcześniej definicją, trychologia kosmetologiczna skupia się w trychoterapii na działaniach profilaktycznych i zachowawczych. Analogicznie, osoby praktykujące trychologię kosmetologiczną, określane jako trycholodzy kosmetologiczni, łączą w pracy zawodowej wszystkie czynności zmierzające do minimalizowania i zapobiegania dysfunkcjom skóry owłosionej głowy i włosów oraz poprawy ich kondycji i fizycznej atrakcyjności poprzez działania profilaktyczno-zachowawcze. Specjaliści ci kształtują czy zmieniają ludzkie zachowania w zakresie higieny oraz pielęgnacji włosów i skóry owłosionej głowy prowadząc w ten sposób do zachowania lub przywrócenia homeostazy skóry głowy i jej przydatków. Osobami, które mogą praktykować tą specjalność zawodową mogą też być nie lekarze – ale przede wszystkim fryzjerzy, kosmetyczki, kosmetolodzy oraz inne osoby z odpowiednią podbudową teoretyczną, po odbyciu specjalistycznych kursów i szkoleń kwalifikacyjnych lub po ukończeniu studiów o takiej specjalności. Można byłoby także tą specjalizację zawodową określać jako trycholog kosmetologiczno-fryzjerski, ponieważ czynności zawodowe mogą być także realizowane przez fryzjerów po odpowiednim przeszkoleniu, jednak, aby uniknąć definicyjnych rozbieżności (czynności zawodowe realizowane prze tą grupę trychologów opierają się o interwencje z obszaru kosmetologii – dyscypliny naukowej a nie fryzjerstwa, które jest rzemiosłem), można pozostać przy określeniu kosmetologiczny.

Druga kategoria zawodowa trychologów – to trycholodzy medyczni. Obecność przyimka medyczny wskazuje, że jest to specjalność trychologii praktykowana wyłącznie przez lekarzy i obejmuje czynności zarezerwowane dla lekarzy, zmierzające do leczenia zmian patologicznych w obrębie włosów i skóry owłosionej głowy np. poprzez ordynowanie leków czy przeprowadzanie inwazyjnych procedur medycznych jak transplantacje włosów, iniekcje czy zabiegi laseroterapii.

Zakres obowiązków trychologów nie jest dotychczas dostatecznie precyzyjny, jasny oraz formalnie określony. Dlatego też właściwe ustalenie i określenie różnych koncepcji specjalności trychologicznych jest trudne i wymaga merytorycznej dyskusji. Nie mniej jednak prawidłowe wyodrębnienie kierunków specjalizacji trychologicznych ma duże znaczenie dla rozwoju szeroko pojętej trychologii. Na podstawie przedstawionego wcześniej ogólnego profilu zawodowego trychologa można stworzyć syntetyczne profile zawodowe trychologa medycznego oraz analogicznie trychologa kosmetologicznego. 

Od osób wykonujących zawód trychologa wymaga się nie tylko interdyscyplinarnej, merytorycznej wiedzy na temat włosów i skóry głowy oraz umiejętności przeprowadzania procedur trychoterapeutycznych, ale także określonych predyspozycji psychicznych i określonych kompetencji w kontaktach interpersonalnych. Duże znaczenie ma tu zainteresowanie ludźmi i ich problemami, chęć pomagania im i umiejętność nawiązywania kontaktów, odporność na stres i umiejętność rozwiązywania konfliktów. Trycholog, podobnie jak inne zawody związane z bliskimi relacjami z drugim człowiekiem, powinien odznaczać się humanistyczną postawą, wyrażającą się w empatii, okazywaniu życzliwości, taktu, szacunku i gotowości służenia pomocą osobom chorym.

Trycholodzy stanowią i dość długo stanowić będą nieliczną grupę specjalistów, dlatego wiedza o kategorii zawodowej trychologów równie długo nie będzie pełna. Aby można było zawód trychologa uważać za w pełni ukształtowany i opis zawodu był wyczerpujący, musi zostać spełnionych wiele warunków. Można zaproponować pewne komponenty składające się na w pełni ukształtowany zawód trychologa:
• określenie podstawowych trychologicznych czynności zawodowych,
• określenie specyficznych czynności zawodowych dla istniejących w zawodzie trychologa specjalności,
• określenie warunków pracy trychologów,
• określenie dróg dojścia do zawodu trychologa i zdobywania kwalifikacji zawodowych,
• istnienie systemu szkół przygotowujących do zawodu trychologa,
• wydawanie trychologicznych publikacji zawodowych w postaci periodyków i książek,
• posiadanie przez zawód trychologa statusu prawnego,
• istnienie trychologicznych organizacji zawodowych,
• istnienie subkultury zawodu trychologa,
• istnienie wspólnego dla trychologów kodeksu etycznego,
• posiadanie przez trychologów określonej pozycji społecznej,
• aktywność intelektualna trychologów i dążenie do postępu pracy.

Podsumowanie
Zawód trychologa toruje sobie dopiero miejsce wśród innych profesji. Jednak dane z rynku usług beauty&SPA wskazują, że z każdym rokiem rośnie zapotrzebowanie na specjalistów trychologów. Pracodawcy i konsumenci tego rynku wskazują szczególnie na potrzebę przygotowania wysoko wykwalifikowanej kadry trychologów kosmetologicznych – specjalistów, którzy byliby zdolni do podjęcia pracy w zakresie szeroko rozumianej pracy diagnostyczno-terapeutycznej w zakresie trychologii profilaktyczno-zachowawczej w poradniach dermatologicznych, gabinetach kosmetologicznych, ośrodkach SPA i salonach fryzjerskich oraz innych instytucjach związanych z problematyką włosów i skóry głowy.

Aby trycholog mógł wykonywać czynności wskazywane przez rynek usług beauty&SPA trwale i systematycznie, musi funkcjonować odpowiedni system szkół, które przygotują go do pracy zawodowej. Droga ta powinna się zakończyć aktem prawnym, uznanym społecznie, będącym formalnym świadectwem sankcjonującym zawód. Stanowi to także jeden z zasadniczych warunków uznania zawodu, jako w pełni ukształtowanego.

 

 

 


Dr Joanna Klonowska, Dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu w Wyższej Szkole Inżynierii i Zdrowia w Warszawie
Nauczyciel akademicki na kierunku kosmetologia. Kosmetolog, absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej w Łodzi. Pedagog z wieloletnim doświadczeniem. Ratownik medyczny, menager służby zdrowia.

Serwis komputerowy wawer
Po
Wt
Śr
Cz
Pi
So
Nd
Styczeń
Luty
Marzec
Kwiecień
Maj
Czerwiec
Lipiec
Sierpień
Wrzesień
Październik
Listopad
Grudzień