Mikrobiom jako niewidzialny ekosystem piękna i zdrowia

103
Dr n. med. Claudia Musiał
Dr n. med. Claudia Musiał

Dr n. med. Claudia Musiał od lat łączy naukę z praktyką, pokazując, że zdrowie skóry i włosów zaczyna się od biologii komórki, a także w niewidzialnym świecie mikroorganizmów. W swojej nowej książce odkrywa, jak mikrobiom zmienia kosmetologię i trychologię, a całościowe podejście do człowieka pozwala zrozumieć piękno na nowo.

Piękno zaczyna się od równowagi. Najnowsza książka dr n. med. Claudii Musiał o mikrobiomie to przewodnik po przyszłości kosmetologii i trychologii. Autorka pokazuje, jak mikrobiom zmienia oblicze pielęgnacji skóry, a synergia nauki i praktyki to recepta na przyszłość kosmetologii.

Porozmawiajmy o drodze naukowej i inspiracjach. Skąd wzięła się Pani pasja do trychologii i kosmetologii?

Musimy sięgnąć pamięcią ponad 15 lat wstecz. Od początku studiów poszukiwałam nowych informacji i wiedzy także na własną rękę. Jeszcze przed ich rozpoczęciem kupiłam podręczniki tematyczne i wszystkie dostępne magazyny branżowe, aby być na bieżąco i w temacie. Wtedy zrozumiałam, że to fantastyczna dziedzina, w której można rozwijać się zarówno praktycznie, jak i naukowo. A wszystko zaczęło się od pierwszego na świecie ekstraktu z komórek macierzystych pochodzenia roślinnego, który znalazł zastosowanie w produktach do pielęgnacji skóry. Ekstrakt ten pochodzi z Malus domestica, czyli długowiecznej odmiany jabłoni Uttwiler Spätlauber i nadal szeroko wykorzystywany jest w kosmetykach. To właśnie był moment, kiedy zaczęłam zbierać materiały na ten temat, wycinki z gazet, także branżowych. W tamtym czasie niestety Internet świecił pustkami na ten temat, co obecnie może się wydawać niemożliwe. O książkach – mogłam tylko pomarzyć. To była chwila, kiedy pomyślałam, że nie dysponujemy odpowiednią bazą literaturową w bardziej zaawansowanych tematach, i wpadłam na pomysł napisania pracy dyplomowej na ten temat. Niestety, wtedy spotkałam się z odmową z uwagi na niedostateczną ilość informacji naukowych w tym zakresie i usłyszałam, że jest to temat na doktorat. Pomyślałam wtedy „dlaczego nie?”. Komórki macierzyste były tematem mojej drugiej pracy dyplomowej kilka lat później, a kolejno zaczęłam zbierać dorobek naukowy, aby móc startować w rekrutacji do Pierwszej Szkoły Doktorskiej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Łącząc moją pasję do nauki i praktyki, a także biologii komórki, mój projekt doktorski dotyczył dziedziny onkologii eksperymentalnej, a konkretniej gruczolakoraka płuca. W trakcie realizacji badań laboratoryjnych w ramach doktoratu, pracowałam również jako wykładowca akademicki oraz praktykująca trycholożka. Równolegle zaczęłam pisać książki, w których omawiam konkretne zagadnienia nie tylko od strony praktycznej, ale także naukowej – od poziomu biologii komórki. Doktorat z nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauk medycznych w dziedzinie onkologii eksperymentalnej obroniłam na Wydziale Lekarskim GUMed.

Pani książki tworzą spójny cykl – czy od początku miała Pani wizję takiego sposobu przedstawienia wiedzy?

Początkowo planowałam, aby pierwszą moją książką była ta dotycząca komórek macierzystych. To właśnie nisza, którą sama napotkałam, dotycząca braku dostępnych informacji na ten temat sprawiła, że było to moje ogromne marzenie. Jednak wraz z Wydawcą zdecydowałyśmy, że to „Trychologia Kosmetologiczna i Lekarska” powinna ukazać się jako pierwsza. Rok później odbyła się premiera Komórek macierzystych. Proces starzenia się od zawsze był w centrum moich zainteresowań, a komórki macierzyste są w niego istotnie zaangażowane. Nadto, moja pierwsza praca dyplomowa dotyczyła finalnie właśnie procesu starzenia się. Łącząc wszystkie moje pasje, powstała trzecia książka: „Kosmetologia i Trychologia Gerontologiczna. Ujęcie Holistyczne”, która przedstawia proces starzenia się skóry i włosów od samej biologii komórki, po praktyczne aspekty pielęgnacyjne i dietę. Dodatkowo doskonale wpisuje się w trend slow aging i longevity (przyp. red. długowieczności). Jednak to nie koniec moich pasji. Zanim jeszcze rozpoczęłam projekt doktorski, moje zainteresowania skierowane były ku tematyce mikrobiomu skóry. Moim pierwszym pomysłem w zarysie na projekt doktorski, ponad 6 lat temu, był właśnie wpływ mikrobioty jelitowej na rozwój raka jelita grubego. Dalej interesując się tym tematem, zaczęłam zgłębiać wiedzę w tym zakresie, aż finalnie powstała książka „Mikrobiota w kosmetologii, trychologii i dermatologii”, która już wkrótce ujrzy światło dzienne, a która łączy w sobie praktykę i naukę, jednocześnie ponownie uzupełniając lukę w literaturze branżowej. W ten sposób powstał cykl książek, który przedstawia kosmetologię i trychologię od samej biologii komórki, po mikrobiotę, także w ujęciu praktycznym. Zarówno książka „Trychologia Kosmetologiczna i Lekarska”, jak i „Rola Komórek Macierzystych we Współczesnej Medycynie Estetycznej i Kosmetologii” zostały przetłumaczone na język angielski, dzięki czemu przeszły do historii jako pierwsze książki z dziedziny kosmetologii i trychologii przetłumaczone na język angielski przez PZWL Wydawnictwo Lekarskie.

Dziś wiele mówi się o mikrobiomie jelitowym, ale Pani pisze o mikrobiomie skóry i włosów – czym on różni się od jelitowego?

Mikrobiota jelitowa, w dużym skrócie reguluje procesy metaboliczne, odpornościowe i trawienne. Z kolei mikrobiota skóry stanowi pierwszą linię obrony przed czynnikami zewnątrzpochodnymi. Z praktycznego punktu widzenia niezwykle istotna jest oś jelitowo-mózgowo-skórna. Mikrobiota zmienia się przez całe nasze życie – zarówno ta jelitowa, jak i skórna. Dodatkowo zarówno równowaga mikrobioty jelitowej, jak i skórnej jest istotna nie tylko w procesie starzenia się, ale przede wszystkim w różnych postaciach łysienia, trądziku, czy dermatozach takich jak AZS czy łuszczyca. Wsparcie mikrobioty skórnej to punkt priorytetowy w pielęgnacji skóry pacjentów onkologicznych – gdzie onkokosmetologia i onkotrychologia od lat jest bliska mojemu sercu, zarówno zawodowo jak i prywatnie. W ubiegłym roku miałam przyjemność wziąć udział w wydarzeniu 1st International Conference for Probiotic Medicine organizowanej przez Institut AllergoSan w Graz w Austrii, gdzie przedstawiono kompleksowe podejście do samego tematu mikrobioty jak i probiotykoterapii z punktu widzenia różnych specjalistów. Mam nadzieję, że w niedalekiej przyszłości również u nas stanie się standardem interdyscyplinarna współpraca wielu specjalistów – także w odniesieniu do mikrobioty jelitowej. Jak wiemy, równowaga mikrobioty jak i bariery ochronnej skóry per se jest niezwykle istotna w zdrowiu naszej skóry, tak samo jak i funkcjonowanie naszych komórek. W ten sposób powstała właśnie książka, która już wkrótce będzie dostępna w sprzedaży. Każda z książek mojego autorstwa jest wynikiem wielu lat pracy, również tej naukowej, ale także codziennych obserwacji praktycznych. To wieloletnia podróż nauki i praktyki, od samej biologii komórki, po mikroorganizmy, które bytują na naszej skórze.

„Prawdziwa innowacja rodzi się tam, gdzie wiedza spotyka praktykę.”
Dr n. med. Claudia Musiał

Często mówi Pani o „synergii nauki i praktyki” – co to znaczy w codziennej pracy?

W ten sposób nie tylko piszę książki naukowe, czy artykuły, ale także prowadzę wykłady, czy po prostu praktykuję. Oznacza to nie tylko zbieranie wiedzy, ale przede wszystkim przełożenie jej na praktykę. W mojej ocenie jest to refleksja nad tym, jak praktyka i teoria współdziałają, aby osiągać jak najlepsze rezultaty. Bez nauki nie ma praktyki. Zrozumienie procesów biologicznych, a przede wszystkim tego, jak funkcjonuje nasza skóra jest priorytetowe w codziennej praktyce. Synergia nauki i praktyki to połączenie rzetelnych odkryć naukowych w codziennej praktyce w duchu Evidence-based medicine. W ten sposób teoria pozwala nam na zrozumienie nie tylko mechanizmów zachodzących w naszej skórze, ale także w zakresie zabiegów – w tym technologii – czy po prostu pielęgnacji, co przełożyć możemy na indywidualne potrzeby skóry. Uważam, że tylko takie połączenie pozwala w pełni wykorzystać potencjał nauki w kosmetologii i trychologii. Cieszę się, że od lat z powodzeniem popularyzuję to podejście wśród specjalistów. To zdecydowanie wiedza w służbie zdrowia i piękna.

MIKROBIOM

Książka dostępna w księgarni internetowej
PZWL Wydawnictwa Lekarskiego >>>

Dr n. med. Claudia Musiał
Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki medyczne, kosmetolog o specjalności kosmetologia bioestetyczna, trycholog; naukowiec w dziedzinie onkologii eksperymentalnej i biologii molekularnej. Laureatka nagrody Człowiek Roku 2023 w konkursie art of Beauty Prestige Awards za innowacyjne badania naukowe i promowanie rozwoju trychologii w Polsce, wieloletni wykładowca akademicki. Dyrektor naukowa Skinline Clinic. Autorka publikacji naukowych. Autorka książek naukowych PZWL Wydawnictwa Lekarskiego.