Witamina D to jedna z najważniejszych witamin dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Poza regulacją gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz mineralizacji kości wpływa m.in. na układ immunologiczny, nerwowy, a także skórę i jej przydatki — w tym mieszki włosowe.
W ostatnich latach witamina D zyskała szczególne znaczenie w trychologii. Badania kliniczne potwierdzają, że niedobór witaminy D może przyczyniać się do zaburzeń cyklu wzrostu włosa, prowadzić do przewlekłego wypadania oraz zwiększać ryzyko rozwoju łysienia plackowatego czy androgenowego.
Charakterystyka witaminy D
Witamina D to grupa steroidowych związków chemicznych rozpuszczalnych w tłuszczach, z których najważniejsze biologicznie formy to witamina D2 (ergokalcyferol) oraz D3 (cholekalcyferol). Witamina D3 syntetyzowana jest w skórze pod wpływem promieniowania UVB, a w mniejszym stopniu dostarczana z pożywieniem, głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego (tłuste ryby, jaja, produkty mleczne). Witamina D2 pochodzi wyłącznie z produktów roślinnych i grzybów.
W organizmie witamina D ulega dwuetapowej hydroksylacji:
- W wątrobie: przekształcenie do 25-hydroksywitaminy D [25(OH)D] — która jest główną formą magazynową i markerem stężenia witaminy D w organizmie
- W nerkach: przemiana do aktywnej formy 1,25-dihydroksywitaminy D [1,25(OH)₂D] —kalcytriolu, który działa jak hormon steroidowy.
Kalcytriol, wiążąc się z receptorami VDR w jądrach komórkowych, reguluje ekspresję genów odpowiedzialnych za proliferację, różnicowanie i funkcjonowanie wielu komórek, w tym keratynocytów skóry oraz komórek mieszków włosowych.
Znaczenie witaminy D dla skóry głowy i mieszków włosowych
Mieszki włosowe są strukturami wysoce zależnymi od czynników hormonalnych i metabolicznych. Jednym z istotnych mechanizmów wpływających na ich aktywność jest witamina D. Receptory witaminy D znajdują się w keratynocytach skóry właściwej oraz w komórkach mieszka włosowego, zwłaszcza w fazie anagenu — aktywnego wzrostu włosa. Obecność receptorów VDR jest niezbędna do prawidłowego cyklu wzrostu włosów.
Witamina D wykazuje wielokierunkowe działanie na poziomie mieszka włosowego:
- Regulacja cyklu wzrostu włosa — receptory witaminy D obecne w keratynocytach pochewki zewnętrznej mieszka włosowego odgrywają kluczową rolę w inicjowaniu fazy anagenu oraz jej prawidłowego przebiegu.
pozostało 68,78% tekstu
Małgorzata Dudek
Magister kosmetologii ze specjalnością w medycynie estetycznej. Trycholog. Specjalista dietetyki i suplementacji. Kosmetolog/trycholog w La Prima Estetic w Sośnicowicach. Wieloletni praktyk, wykładowca akademicki, szkoleniowiec i manager branży beauty. Autorka publikacji z zakresu kosmetologii i trychologii.
JEŚLI CHCESZ PRZECZYTAĆ CAŁY ARTYKUŁ
zamów egzemplarz lub prenumeratę
art of BEAUTY >>>
artykuł ukazał się w art of BEAUTY 2/2025