Wypadanie włosów rzadko jest wyłącznie problemem estetycznym. Coraz częściej stanowi sygnał, że organizm zmaga się z zaburzeniami hormonalnymi, niedoborami lub przewlekłym stanem zapalnym. Jedną z najczęstszych, a jednocześnie najbardziej złożonych przyczyn pogorszenia kondycji włosów są zaburzenia pracy tarczycy.
Klientka z niedoczynnością tarczycy bardzo często trafia najpierw do salonu fryzjerskiego lub gabinetu trychologicznego. Mówi, że włosy „przestały być jej włosami” — są suche, matowe, puszą się, tracą objętość, szybciej się przetłuszczają lub wypadają podczas mycia i stylizacji. Nierzadko pojawia się także nadmierna suchość skóry głowy, świąd lub przeciwnie — zwiększona produkcja sebum. Dla fryzjera i trychologa to ważny sygnał, którego nie warto bagatelizować.
Tarczyca a cykl życia włosa
Hormony tarczycy wpływają praktycznie na cały organizm, również na mieszek włosowy. Zarówno trójjodotyronina (T3), jak i tyroksyna (T4) uczestniczą w regulacji metabolizmu komórek, tempie regeneracji oraz prawidłowym przebiegu cyklu wzrostu włosa.
Kiedy poziom hormonów jest zbyt niski, organizm przechodzi w tryb oszczędzania energii. Włos przestaje być dla organizmu priorytetem biologicznym. Skraca się faza wzrostu włosa (anagen), a większa liczba mieszków włosowych przechodzi do fazy spoczynku i wypadania. Efektem jest rozlane przerzedzenie włosów, często bez charakterystycznych ognisk łysienia.
W niedoczynności tarczycy włosy najczęściej stają się:
- suche,
- szorstkie,
- łamliwe,
- pozbawione blasku,
- podatne na puszenie,
- cienkie i trudne w stylizacji.
Z kolei w nadczynności tarczycy włosy bywają delikatne, cienkie i również mogą nadmiernie wypadać, mimo że skóra głowy częściej wykazuje tendencję do przetłuszczania.
Coraz więcej publikacji naukowych potwierdza, że zaburzenia hormonalne mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie mieszka włosowego oraz cykl wzrostu włosa.
Niedobory — częsty problem przy zaburzeniach pracy tarczycy
Jednym z najczęstszych błędów jest skupienie się wyłącznie na wyniku TSH. Tymczasem podopieczny gabinetu trychologicznego może mieć wyrównane parametry hormonalne, a mimo to nadal obserwować pogorszenie jakości włosów z powodu współistniejących niedoborów.
W praktyce trychologicznej ogromne znaczenie mają:
- ferrytyna,
- żelazo,
- witamina D3,
- witaminy z grupy B,
- cynk,
- selen,
- magnez,
- odpowiednia podaż białka.
Szczególnie ważna jest ferrytyna, czyli magazyn żelaza w organizmie. Bardzo często klient słyszy, że „wyniki są w normie”, mimo że poziom ferrytyny jest zbyt niski dla prawidłowego wzrostu włosów. Włosy są tkanką bardzo aktywną metabolicznie i szybko reagującą na niedobory. Badania pokazują, że obniżony poziom ferrytyny może mieć istotny związek z nasilonym wypadaniem włosów, szczególnie przy łysieniu telogenowym.
Warto podkreślić, że suplementacja nie powinna być dobierana przypadkowo. Zarówno niedobory, jak i nadmiary niektórych składników mogą negatywnie wpływać na organizm oraz kondycję włosów. Dlatego tak ważne jest odpowiednie rozpoznanie problemu i współpraca specjalistów.
Białko — podstawowy budulec włosa
W codziennej pracy trychologicznej bardzo często obserwuje się zbyt małą ilość białka w diecie, szczególnie u osób stosujących restrykcyjne diety redukcyjne, eliminacyjne lub żyjących w przewlekłym stresie.
Keratyna, czyli podstawowe białko budujące włos, wymaga odpowiedniej podaży aminokwasów. Organizm nie będzie produkował mocnego, zdrowego włosa, jeśli brakuje materiału budulcowego.
Osoby z zaburzeniami pracy tarczycy często zmagają się dodatkowo z:
- obniżonym apetytem,
- problemami trawiennymi,
- zaburzeniami wchłaniania,
- przewlekłym zmęczeniem wpływającym na sposób odżywiania.
Dlatego edukacja żywieniowa jest dziś jednym z najważniejszych elementów pracy trychologa. Niejednokrotnie poprawa jakości diety przynosi większe efekty niż kolejny kosmetyk reklamowany jako „na porost włosów”.
Prolaktyna i hiperprolaktynemia — temat, o którym mówi się zbyt rzadko
Coraz częściej zwraca się również uwagę na wpływ prolaktyny na kondycję włosów. Hiperprolaktynemia, czyli podwyższony poziom prolaktyny, może współwystępować z zaburzeniami pracy tarczycy, szczególnie z niedoczynnością. Mechanizm jest złożony. W niedoczynności tarczycy wzrasta poziom TRH — hormonu stymulującego przysadkę. To z kolei może pobudzać wydzielanie prolaktyny. Efektem bywają:
- zaburzenia miesiączkowania,
- problemy hormonalne,
- nasilenie wypadania włosów,
- pogorszenie jakości włosów,
- zwiększone przetłuszczanie skóry głowy.
Co istotne, receptory prolaktyny znajdują się również w obrębie mieszka włosowego, co pokazuje, jak silny wpływ hormony wywierają na funkcjonowanie skóry głowy i włosów.
Leczenie farmakologiczne to nie wszystko
Wiele osób oczekuje, że po włączeniu leczenia hormonalnego problem włosów ustąpi bardzo szybko. Tymczasem mieszki włosowe potrzebują czasu na regenerację. Odbudowa prawidłowego cyklu włosowego może trwać od kilku do nawet kilkunastu miesięcy.
Co więcej, nawet dobrze dobrane leczenie farmakologiczne nie rozwiąże problemu, jeśli organizm nadal zmaga się z:
- niedoborami,
- przewlekłym stresem,
- niewłaściwą dietą,
- stanem zapalnym skóry głowy,
- zaburzeniami hormonalnymi.
Dlatego tak istotne jest kompleksowe podejście do podopiecznego gabinetu trychologicznego.
Współpraca interdyscyplinarna — klucz do skutecznej terapii
Trycholog nie zastępuje endokrynologa, ale bardzo często jest osobą, która jako pierwsza zauważa problem i kieruje klienta na dalsze badania lub konsultacje specjalistyczne.
To właśnie podczas szczegółowego wywiadu pojawiają się informacje dotyczące:
- przewlekłego zmęczenia,
- uczucia zimna,
- problemów z koncentracją,
- nagłego przyrostu masy ciała,
- zaburzeń miesiączkowania,
- przewlekłego stresu,
- nasilonego wypadania włosów po ciąży lub infekcji.
Współpraca interdyscyplinarna jest dziś podstawą skutecznej terapii. Endokrynolog stabilizuje gospodarkę hormonalną, dietetyk wspiera odbudowę organizmu od strony żywieniowej, a trycholog pracuje nad środowiskiem skóry głowy, pielęgnacją oraz poprawą jakości włosa.
Ogromną rolę odgrywa również fryzjer, który regularnie obserwuje włosy klienta i często jako pierwszy zauważa zmianę ich struktury, objętości czy kondycji skóry głowy.
Pielęgnacja skóry głowy przy zaburzeniach pracy tarczycy
Skóra głowy osób z problemami hormonalnymi bardzo często staje się wyjątkowo reaktywna. Może być:
- przesuszona,
- napięta,
- łuszcząca się,
- ale jednocześnie wykazywać tendencję do nadprodukcji sebum.
Dlatego pielęgnacja powinna być indywidualnie dobrana i możliwie łagodna. Kluczowe znaczenie mają:
- delikatne szampony,
- odbudowa bariery hydrolipidowej,
- regularne oczyszczanie skóry głowy,
- unikanie agresywnych zabiegów chemicznych,
- ochrona długości włosa przed przesuszeniem.
Włosy osób z niedoczynnością tarczycy są często bardziej podatne na uszkodzenia mechaniczne i termiczne. Nawet codzienna stylizacja może dodatkowo pogłębiać problem.
Włos jako sygnał organizmu
Wypadanie włosów bardzo rzadko jest wyłącznie problemem estetycznym. Często stanowi informację, że organizm od dłuższego czasu próbuje poradzić sobie z zaburzoną równowagą hormonalną, niedoborami oraz przeciążeniem metabolicznym.
Dlatego współczesna trychologia coraz mocniej opiera się na współpracy interdyscyplinarnej i świadomym spojrzeniu na człowieka jako całość.
Zdrowe włosy zaczynają się znacznie głębiej niż przy powierzchni skóry głowy.
J
oanna Chaładus
Licencjonowany trycholog, Ekspert Trychologii Funkcjonalnej, członek Polskiego Stowarzyszenia Trychologicznego, od ponad 10 lat zdobywa doświadczenie w branży beauty, pracując dla topowych firm i koropracji fryzjerskich.
https://www.instagram.com/trycholog_joanna_pro_/
Bibliografia
- Piraccini BM, Alessandrini A. Androgenetic alopecia. G Ital Dermatol Venereol. 2014.
- Almohanna HM i wsp. The Role of Vitamins and Minerals in Hair Loss: A Review. Dermatol Ther (Heidelb). 2019.
- Kumar B, Sharma B. Autoimmune thyroid disease and alopecia. J Thyroid Res. 2020.
- Kantor J i wsp. Decreased serum ferritin is associated with alopecia in women. J Invest Dermatol. 2003.
- Guo EL, Katta R. Diet and hair loss: effects of nutrient deficiency and supplement use. Dermatol Pract Concept. 2017.
- Malkud S. Telogen Effluvium: A Review. J Clin Diagn Res. 2015.
- Singh SK i wsp. Thyroid Hormones in Skin Physiology and Pathophysiology. Dermatology and Therapy. 2020.
- Mancini T, Casanueva FF, Giustina A. Hyperprolactinemia and prolactinomas. Endocrinol Metab Clin North Am. 2008.