Wpływ NAD+ oraz rola kolagenu typu XVII w procesach starzenia i regeneracji owłosionej skóry głowy. Zastosowanie Telomere Ampoule w nowoczesnej praktyce trychologicznej.
Analizując problematykę procesu starzenia się mieszków włosowych i skalpu na poziomie komórkowym i molekularnym należy zwrócić uwagę na zjawisko skracania telomerów. Telomery stanowią ochronne struktury na końcach chromosomów. Wraz z replikacją komórkową ulegają systematycznemu skróceniu w procesie starzenia. W kontekście trychologii mechanizm ten determinuje potencjał regeneracyjny mieszków włosowych. Samo skracanie się telomerów bezpośrednio przyczynia się do procesu senescencji, czyli starzenia mieszków włosowych, a w konsekwencji tzw. senile alopecia, czyli łysienia starczego szeroko opisanego na łamach książki Kosmetologia i trychologia gerontologiczna. Ujęcie holistyczne (Musiał C., PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2025).
Pod lupę warto wziąć interwencje trychologiczne, które wykazują działanie celowane wobec powyższego procesu. Jednym z przykładów jest Telomere Ampoule, które wykazuje mechanizm działania na zasadzie aktywacji telomerazy, czyli enzymu odpowiedzialnego za odbudowę telomerów. Zastosowanie bezpośrednio na skalp, w szczególności z wykorzystaniem urządzenia przeznaczonego do mikro-nakłuć, umożliwia w skuteczny sposób dostarczenie składników aktywnych, a kolejno aktywacji komórek mieszków włosowych.
Jednym z wiodących składników aktywnych jest NAD+, czyli dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy często określany mianem cząsteczki długowieczności. Z mechanistycznego punktu widzenia jest to koenzym kluczowy dla metabolizmu energetycznego komórek, prawidłowej sygnalizacji i naprawy DNA. Na poziomie komórkowym, wraz z wiekiem, dochodzi do drastycznego spadku poziomu NAD+. Analizując mechanizm skorelowany z mieszkami włosowymi, NAD+ aktywnuje sirtuiny, określane także białkami długowieczności, a w szczególności SIRT1, SIRT3 czy SIRT6. Są to enzymy związane także z utrzymaniem prawidłowej długości telomerów. Kolejno dochodzi do aktywacji PARP1, czyli enzymu naprawy DNA, szczególnie związanego z komórkami macierzystymi mieszków włosowych, CD38 i CD157 związanymi z odpowiedzią zapalną, a także kompleksem mitochondrialnym I i II, który zapewnia odpowiednią energię komórkową. Spadek poziomu NAD+ na poziomie komórek mieszków włosowych przyczynia się do przedwczesnego przejścia fazy anagenu w fazę telogenową. Stąd też topikalne zastosowanie przekłada się na wzrost aktywności mitochondrialnej, a tym samym wydłużeniem fazy aktywnego wzrostu włosów, aktywację proliferacji komórek macierzystych okolicy wybrzuszenia, a także poprawę ukrwienia brodawki mieszka. Warto pamiętać, że sama cząsteczka NAD+ ze względu na wielkość wykazuje niską biodostępność. Stąd też zastosowanie odpowiedniego systemu zwiększającego biodostępność w postaci technologii TDN, dodatkowych prekursorów NAD+ oraz Booster Pen’a przyczynia się do optymalnej, wysokiej skuteczności preparatu.
Jednym z bezpośrednich prekursorów NAD+ jest NMN czyli mononukleotyd nikotynamidowy. Jest on wewnątrzkomórkowo konwertowany do samego NAD+ poprzez enzym NMNAT. Porównując NAD+ z NMN warto podkreślić zwiększoną biodostępność NMN w zakresie penetracji do wnętrza komórek. NMN wykazuje mechanizm aktywujący kluczowy szlak biologiczny ważny dla inicjacji fazy anagenu w postaci Wnt/β-kateniny, zwiększenia ekspresji VEGF czyli czynnika wzrostu naczyń krwionośnych, wsparcie proliferacji komórek brodawki mieszków włosowych, hamowanie szlaku TGF-β2 związanego z przejściem w fazę katagenu, a także zmniejszenie poziomu stresu oksydacyjnego za pośrednictwem podniesienia poziomu glutationu. NAD+ i NMN wykazuje działanie synergistyczne i dwutorowe. Sam NMN pełni funkcję torującą dla szlaku wewnątrzkomórkowego, gdzie NAD+ wspiera metaboliczne potrzeby komórek mieszków włosowych. Mechanizm ten jest istotny nie tylko dla łysienia związanego z wiekiem, ale także pomocniczo w przypadku łysienia androgenowego.
Z biologicznego punktu widzenia istotną rolę pełni także ekstrakt z traganka czyli Astragalus membranaceus. Jest on bogaty w cykloastragenol który został klinicznie przebadany w zakresie aktywacji telomerazy. Enzym telomeraza wydłuża telomery i pośrednio przyczynia się do działania celowanego wobec komórek senescentnych. Aktywacja hTERT, czyli kluczowego białka wchodzącego w skład enzymu telomerazy wspiera utrzymanie odpowiedniej długości telomerów, a także wydłużenie aktywności komórek mieszków włosowych. Pośrednio może wspierać poprawę jakości łodygi włosów. Dodatkowo ekstrakt z Astragalus membranaceus wykazuje działanie immunomodulujące, przeciwzapalne a także adaptogenne. Dodatkowym cennym mechanizmem jest możliwa reedukacja stanu zapalnego skalpu, co przyczynia się do poprawy mikrośrodowiska (w tym samej mikrobioty) skóry głowy.
Samo Telomere Ampoule zawiera w swoim składzie także sześć rodzajów czynników wzrostu: EGF, IGF-1, FGF-7, VEGF, PDGF oraz HGF. Są one kluczowymi mediatorami komunikacji komórek mieszków włosowych. Wysoki NAD+ na poziomie komórkowym promuje prawidłowy potencjał odpowiedzi na czynniki wzrostu, gdzie wymagany jest sprawny metabolizm mitochondrialny. W tym zakresie NMN zapewnia wskazaną energię komórkową, co czyni synergistyczną kombinację NAD+ i NMN wraz z czynnikami wzrostu szczególnie efektywną zarówno w zabiegach trychologicznych jak i kosmetologicznych.
| Składnik aktywny Telomere Ampoule | Główne działanie biologiczne | Powiązane mechanizmy hallmarks of aging | Znaczenie trychologiczne |
| NAD+ (dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy) | Aktywacja sirtuin (SIRT1, SIRT3, SIRT6), PARP1 oraz kompleksów mitochondrialnych I i II |
Dysfunkcja mitochondriów, niestabilność genomowa, starzenie komórkowe (senescencja komórkowa) | Wydłużenie fazy anagenu, poprawa metabolizmu energetycznego mieszków włosowych, wsparcie regeneracji komórek macierzystych |
| NMN (mononukleotyd nikotynamidowy) | Prekursor NAD+, aktywacja szlaku Wnt/β-kateniny, zwiększenie VEGF, redukcja stresu oksydacyjnego | Deregulacja komunikacji międzykomórkowej, stres oksydacyjny, zmniejszenie aktywności komórek macierzystych | Stymulacja wzrostu włosów, poprawa mikrokrążenia brodawki włosa, hamowanie przejścia do fazy katagenu |
| Cykloastragenol pochodzący z ekstraktu z traganka (Astragalus membranaceus) |
Aktywacja telomerazy (hTERT), wydłużanie telomerów, działanie immunomodulujące | Skracanie telomerów, przewlekły stan zapalny o niskim poziomie nasilenia (inflammaging) | Ochrona niszy komórek macierzystych mieszków włosowych, działanie przeciwstarzeniowe i protekcyjne wobec skalpu |
| Czynniki wzrostu (EGF, IGF-1, FGF-7, VEGF, PDGF, HGF) | Regulacja proliferacji, angiogenezy i komunikacji komórkowej |
Zaburzona komunikacja międzykomórkowa, wyczerpanie komórek progenitorowych (tzw. deplecja) | Pobudzenie aktywności mieszków włosowych, poprawa jakości łodygi włosa i procesów regeneracyjnych |
| Technologia TDN + mikronakłuwanie (Booster Pen) |
Zwiększenie biodostępności składników aktywnych i penetracji przez barierę naskórkową | Zaburzenia transportu i komunikacji komórkowej | Skuteczniejsze dostarczanie substancji aktywnych do okolicy mieszków włosowych |
Tabela 1. Wielokierunkowy mechanizm działania składników aktywnych preparatu Telomere Ampoule w kontekście hallmarks of aging oraz biologii starzenia mieszków włosowych.
Źródło: opracowanie własne.
Z punktu widzenia trychologii gerontologicznej, czy trychologii długowieczności kluczowym elementem dla prawidłowej funkcjonalności mieszków włosowych jest kolagen typu XVII (COL17A1) – białko strukturalne mieszków włosowych. Utrzymuje on prawidłowość zachodzących procesów komórek macierzystych w obszarze regionu wybrzuszenia. Skracanie telomerów przyczynia się do degradacji poziomu COL17A1 poprzez MMP9. Z drugiej zaś strony, regulacja i prewencja skracania telomerów poprzez aktywację enzymu telomerazy przyczynia się do ekspresji COL17A1. Dlatego też kolagen typu XVII jest jednym z wczesnych markerów starzenia mieszków włosowych, który poprzedza kliniczne objawy łysienia. Stąd też nowoczesne strategie trychologiczne nakierowane na ochronę COL17A1 obejmować powinny aktywację telomerazy (poprzez cykloastragenol z traganka i synergistyczne działanie NAD+ i NMN), ograniczenie stresu oksydacyjnego, a także dostarczenie peptydów i czynników wzrostu promujących syntezę białek strukturalnych na poziomie skalpu.
Wśród głównych wskazań do wykonania zabiegu jest działanie uzupełniające w łysieniu androgenowym typu męskiego i typu żeńskiego, łysieniu telogenowym, terapii wspomagającej po zabiegu przeszczepu włosów, łysieniu starczym, a także w profilaktyce łysienia związanego z wiekiem.
Kombinacja wskazanych składników aktywnych wchodzących w skład Telomere Ampoule wykazuje wielotorowy mechanizm protekcyjny wobec niszy komórek macierzystych mieszków włosowych, co może stanowić istotne uzupełnienie terapii trychologicznych poza tradycyjnymi inhibitorami 5-α-reduktazy.
Dr n. med. Claudia Musiał
Doktor nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki medyczne, kosmetolog, trycholog, naukowiec. Absolwentka Pierwszej Szkoły Doktorskiej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Laureatka nagrody Człowiek Roku 2023 art of Beauty Prestige Awards. Autorka bestsellerowych książek z zakresu trychologii i kosmetologii.